Sıkça Sorulan Sorular
Henüz kimse bu soruları sormadı ama zamanla sorulacaktır. Yanıtlamak istedik. Başka sorunuz var mı?
Bunun için lütfen bize yazın : arkeosofyoloji@dusunselmiras.org
Neden Arkeosofyoloji?
Her insan, ardında korunmaya değer bir düşünsel iz bırakabilir; ancak, takip edilebilir ve tarihlendirilebilirse bir anlam kazanır. Başka insanların da bu izleri görmesini sağlamak, insanlığın fikri açıdan ilerlemesine yardımcı olabilir.
Arkeosofyolog kimdir?
Tarih boyunca birçok kişi aslında, burada tarif edilen veya doğrudan tanımlanan işleri zaten yaptı veya yapıyor:
- Bir düşünürün dağınık notlarını toplayan editörler.
- Ölmüş yazarların yayımlanmamış eserlerini düzenleyen araştırmacılar.
- Filologlar.
- Arşivciler.
- Edebiyat tarihçileri.
- Entelektüel biyografi yazarları.
- El yazmalarını çözüp yayımlayan uzmanlar.
Bu insanların ortak bir meslek adı yoktu. Onlar,
- Editör
- Filolog
- Arşivci
- Tarihçi
- Araştırmacı
- Biyografi Yazarı
- Uzman
Ancak yaptıklarının ortak bir tarifi ve bir amacı vardı: "Tarihte iz bırakmış, insanoğlunu etkilemiş insanların yayınlanmamış eserlerinden, başkalarının gözünden kaçmış notlarından onun düşünsel bütünlüğünü yeniden kurma."
Ancak, araştırmacı bir sorunun peşindedir:
"Bu kişi ne hakkında düşünüyordu?"
"Bu metinler hangi döneme ait?"
"Bu fikirlerin tarihsel önemi nedir?"
Koruyucu ise nesnenin peşindedir:
"Bu belgeler yine kaybolmasın."
"Dijitalleştirilsin."
"Arşivlensin."
Arkeosofyolog ise başka bir sorumluluğa daha sahiptir. Sadece bilimsel merak ya da belge koruma içgüdüsü ile değil; asıl kaynağın, yani insanın, önem atfedilmemiş birisi bile olsa düşünsel mirasını koruyarak unutulup gitmesini önlemek için hareket eder.
Pekiyi, bunun adını koymak gerekli miydi?
Evet. Çünkü bu faaliyet, bir meslek veya bir disiplin olarak tanımlanacak kadar kapsamlı ve metodik bir çabadır.
Bu nedenle, bu çabayı tarif edecek bir kavramın varlığı, hem bu çabayı tanımlamak hem de bu çabayı yürütenleri bir araya getirmek için gereklidir.
İnsanlar, isimler üzerinden düşünür. "Tarihçi", "arkeolog", "editör", "biyografi yazarı", "arşivci" dediğinde insanlar zihninde bir çerçeve oluşur.
Araştırma konusu, "bilgi"nin notlardan, belgelerden kazınması değil, asıl kaynağın ortaya çıkarılması, "insan"ın kendisi ve bir "miras" olarak ele alınan düşünceleridir.
Eğer sadece bilginin korunması ile ilgilenilseydi:
- arşivcilik
- dijital koruma
- yayıncılık ya da
- kütüphanecilik
Bir düşüncenin değeri veya korunması, onu düşünen kişinin hayatta kalıp kalmamasına bağlı olmamalıdır.
Arkeosofyolojinin, bir disiplin olarak kabul edilmesi elbette zaman alacaktır. Genel olarak kabul görmesi güç olabilir. Yine de zaman içinde burada tanımlanan metodik çabanın farklı bir şekilde tekrar tanımlanması, amacının ve ilkelerinin belirlenmesi, hatta adının da değişmesi gerekirse, bu çabayı göstereceklere de buradaki "düşünceler"in birer yol gösterici olacağına inanılmaktadır.
Arkeosofyoloji olmasaydı?
Bir insanın, özellikle bir tarihçinin veya bir araştırmacının dikkatini kolayca çekmeyecek sıradan bir kişinin düşünsel mirası da kişinin bilinir olup olmamasından bağımsız olarak arkeolojik bir kalıntı gibi korunmaya değer olabilir.
Farklı disiplinlere dağılmış bu faaliyetin veya gösterilen çaba veya harcanan emeğin, tek bir kavramsal çatı altında toplanması ihtiyacı, Arkeosofyolojinin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
Düşünsel miras önemli bir şey midir?
Herkesin bir düşünsel izi vardır. Bazıları yayımlanır, bazıları unutulur. İnsanlık, yalnızca fikirlerini değil, yeterince yayılmamış ve kamuya mal olmamış eserlerini de hızla kaybetmektedir. Çünkü bazı insanlar öldüklerinde yalnızca bedenleri değil, düşünceleri de yok olmaktadır. Bu kayıp, yalnızca bireysel bir kayıp değil, aynı zamanda insanlığın ortak düşünsel mirasının da kaybıdır.
Arkeosofyoloji; unutulmuş, dağılmış veya gömülü kalmış düşünsel mirasları araştıran, doğrulayan, koruyan ve gelecek kuşaklara aktaran bir disiplin olarak bu kayba karşı ortaya çıkmaktadır.
Arkeosofyoloji bir bilimsel disiplin midir?
Arkeosofyoloji kavramının bilimsel bir disiplin olarak tanımlanabilmesi için gerekli olan temel unsurlar şöyle tanımlanmıştır:Araştırma Nesnesi:
Arkeosofyolojinin araştırma nesnesi, ölmüş veya unutulmuş bireylerin düşünsel mirasıdır. Bunun için:
- notlar,
- taslaklar,
- mektuplar,
- yayımlanmış ve yayımlanmamış eserler,
- ses, görüntü, video kayıtları
- kişisel arşivler,
- dijital izler
Temel Sorusu:
Arkeosofyolojinin temel sorusu şudur:
"Bir kişinin düşünsel mirası, onun düşünce bütünlüğü ve entelektüel sürekliliği açısından nasıl ele
alınmalı, anlaşılmalı ve nasıl yeniden oluşturulmalıdır?"
Yöntemi:
- Bulma
- Doğrulama
- Tarihlendirme
- Bağlamlandırma
- Yeniden yapılandırma
- Koruma
- Yaygınlaştırma
Kurucu İlkeleri:
1. Sadakat:Yeniden inşa edilen düşünce, mutlaka sahibinin sesiyle konuşmalıdır.
2. Mirasın Koruyuculuğu ve Sahiplenmeme veya Temsil:Düşünsel miras mülk değil, emanettir.
3. Yorumlama (Arkeosofik Çalışmada Müdahale Sınırı): Her yorum, yorum olarak
işaretlenmelidir.
4. Kimlik: Sadece gerçek kişilerin düşünsel mirası korunmalıdır.
5. Bağlamı Koruma: Metinler, tarihsel bağlamları tekrar oluşturulabilecek şekilde
sunulmalıdır.
6. Tamlık: Bir kişinin çelişkileri, yanılgıları, yarım kalmış fikirleri de mirasının parçasıdır.
Yok sayılamaz.
7. Sessizlik Hakkı (Özel Hayata Saygı): Belgelerin bulunmuş olması yayımlanması gerektiği
anlamına gelmez.
8. Erişebilirlik: Eldeki materyaller arşivlenir, dijitalleştirilir ve gelecek nesillere
aktarılması için yaygınlaştırılır.
9. Ortak Köken: Hiçbir düşünce, oluşumunda katkı veren kişi ve süreçlerden koparılarak tek bir
kişiye veya olaya mal edilemez.
10. Sorumluluk: Düşünsel mirasın korunması ve yaygınlaştırılması sürecinde etik ve hukukî
sorumluluklar gözetilmelidir.
Amacı:
Düşünsel mirasın,
1. Bulunması,
2. Doğrulanması,
3. Tarihlendirilmesi,
4. Bağlamlandırılması,
5. Yeniden yapılandırılması,
6. Korunması ve
7. Yaygınlaştırılması
için metodik çerçeveyi belirlemektir.
Nasıl katkı sağlayabilirim? VEYA Bir fikrim var:
Siz de kaybolmasını istemediğiniz belgeleri bize bildirin!
Korunmaya değer olduğunu düşündüğünüz materyaller — yayımlanmamış notlar, mektuplar, taslaklar, ses veya video kayıtları — varsa Vakfa bildirebilirsiniz.
Ön değerlendirme ücretsizdir; materyalin Arkeosofyoloji kapsamına girip girmediği Enstitü ile birlikte değerlendirilir.
Arkeosofyoloji kavramı, çeşitli tartışmalar ve katkılar sonucunda şekillenmiştir. Ancak, bu kavramın nihai şekli, zaman içinde farklı bakış açıları ve katkılarla geliştirilebilir. Bu nedenle, kavramın sürekli olarak gözden geçirilmesi ve geliştirilmesi ile ilgili öneri, değişiklik veya düzeltme talepleriniz için lütfen iletişime geçiniz.
Ayrıca, kendinize veya büyüklerinize ait; ancak, bir esere dönüştürülmemiş veya yayımlanmamış yazılı belgelerin bir düşünsel miras kaynağı olduğunu düşünüyorsanız, dijitalleştirilmesi ve henüz kurulma aşamasındaki "Düşünsel Miras Vakfı" ve "Düşünsel Miras Enstitüsü" tarafından korunarak gelecek nesillere aktarılması için lütfen iletişime geçiniz.
Not: Bilgi ve belgelerin fiziksel olarak saklanması ve arşivlenmesi için uygun mekan ve dijitalleştirilmesi için gerekli personel ve donanımın sağlanması konusunda destek vermek için doğrudan "Düşünsel Miras Vakfı" ile iletişime geçilebilir.
İletişim: bilgi@dusunselmiras.org